लस एन्जलस । अमेरिकी अन्तरिक्ष निकाय नासाको ‘आर्टेमिस–२’ मिशनले मानव अन्तरिक्ष यात्राको इतिहासमा नयाँ कीर्तिमान कायम गरेको छ । यस मिशनका अन्तरिक्ष यात्रीहरूले पृथ्वीबाट सबैभन्दा टाढा पुग्ने रेकर्ड बनाउँदै सन् १९७० मा अपोलो–१३ द्वारा स्थापित दूरीलाई उछिनेका छन् ।

नासाका अनुसार, यो ऐतिहासिक उपलब्धि सोमबार दिउँसो करिब १ः५६ बजे (पूर्वी समय) हासिल गरिएको हो ।

आर्टेमिस–२ मिशनमा चार सदस्यीय टोली सहभागी छ, जसमा कमाण्डर रिड वाइसम्यान, पाइलट भिक्टर ग्लोभर, मिशन विशेषज्ञ क्रिस्टिना कोच र क्यानाडियन स्पेस एजेन्सीका जेरमी ह्यान्सन रहेका छन् । यो मिशन अप्रिल १ मा अमेरिकाको फ्लोरिडास्थित केनेडी स्पेस सेन्टरबाट प्रक्षेपण गरिएको थियो ।

यसअघि अपोलो–१३ का अन्तरिक्ष यात्रीहरूले सन् १९७० अप्रिल १५ मा दुई लाख ४८ हजार ६५५ माइल (करिब ४ लाख किलोमिटर) टाढा पुगेर कीर्तिमान कायम गरेका थिए । उक्त मिशनमा अक्सिजन ट्याङ्क विस्फोट भएपछि चन्द्रमा अवतरण योजना रद्द गरी आपतकालीन रूपमा ‘फ्री–रिटर्न ट्राजेक्टोरी’ प्रयोग गरिएको थियो ।

आर्टेमिस–२ टोलीले आफ्नो ओरायन अन्तरिक्ष यानलाई ‘इन्टेग्रिटी’ नाम दिएको छ । टोलीका अनुसार यो नाम विश्वास, सम्मान, पारदर्शिता र विनम्रता जस्ता मूल्यमाथि आधारित छ, जुन गहिरो अन्तरिक्ष अन्वेषणका लागि आवश्यक मानिन्छ ।

चन्द्रमाको नजिक पुगेपछि टोलीले दुईवटा अज्ञात क्रेटरलाई नामकरण गर्ने प्रस्ताव पनि राखेको छ । पहिलो क्रेटरलाई ‘इन्टेग्रिटी’ नाम दिन प्रस्ताव गरिएको छ, जुन चन्द्रमाको दूरभागमा रहेको ओरिएन्टाले बेसिन र ओहम प्रभाव क्रेटरबीच अवस्थित छ । दोस्रो क्रेटरलाई ‘क्यारोल’ नाम दिन प्रस्ताव गरिएको छ, जुन चन्द्रमाको नजिक र टाढाको सीमाक्षेत्रमा पर्छ ।

यसैबीच, अपोलो–१३ का अनुभवी अन्तरिक्ष यात्री जिम लोवेलले आफ्नो निधनअघि आर्टेमिस–२ टोलीका लागि शुभकामना सन्देश रेकर्ड गरेका थिए । सोमबार बिहान टोलीले उक्त सन्देश सुनेको थियो, जसमा उनले भने, “पृथ्वीबाट हामी सबैको तर्फबाट शुभकामना ।”

आर्टेमिस–२ मिशन पनि अपोलो–१३ जस्तै ‘फ्री–रिटर्न ट्राजेक्टोरी’ मा आधारित छ, जसले अन्तरिक्ष यानलाई चन्द्रमाको परिक्रमा गरेर स्वतः पृथ्वीमा फर्कने मार्ग प्रदान गर्छ ।

यो अन्तरिक्ष यानले अधिकतम करिब दुई लाख ५२ हजार ७६० माइल दूरी पार गर्ने अपेक्षा गरिएको छ । मिशनमा चन्द्रमामा अवतरण समावेश छैन ।

यस मिशनको अन्त्य अप्रिल १० मा क्यालिफोर्नियाको सान डिएगो नजिक प्रशान्त महासागरमा अवतरण (स्प्ल्यासडाउन) गरेर हुने तालिका छ ।

आर्टेमिस कार्यक्रमलाई मानवलाई पुनः चन्द्रमामा पठाउने दीर्घकालीन योजनाको रूपमा हेरिएको छ, जसले भविष्यमा मङ्गल ग्रहसम्मको यात्राका लागि मार्ग प्रशस्त गर्ने विश्वास गरिएको छ ।