अस्टिन, टेक्सास ।
नेपाली साहित्यमा विज्ञान–कथाको क्षेत्रमा फरक पहिचान बनाउन सफल लेखक Prabhu Poudel को कृति The Myth of Mars: Discovery of History — Volume 1 अहिले साहित्यप्रेमीहरूमाझ विशेष चासोको विषय बनेको छ। पौराणिक कथा, दर्शन, राजनीतिक चेतना तथा अनुमानित इतिहासलाई विज्ञान–कल्पनासँग संयोजन गरेर लेखिएको यो उपन्यासले पाठकलाई रहस्य, खोज र कल्पनाको गहिरो यात्रामा लैजान्छ।

साहित्य, विज्ञान र कल्पनाको संगम खोज्ने पाठकहरूका लागि यो कृति केवल एउटा उपन्यास मात्र नभई चेतना र दृष्टिकोण विस्तार गर्ने माध्यमका रूपमा प्रस्तुत भएको देखिन्छ। विज्ञान–कथा विधामा रहेर पनि यसले इतिहास, दर्शन र सभ्यताको गहिरो आयामलाई समेट्दै नयाँ प्रकारको पठन अनुभव प्रदान गरेको छ।

उपन्यासका सुरुआती अध्यायहरूदेखि नै कथाले रहस्य र आश्चर्यको बलियो अनुभूति दिन्छ। मंगल ग्रहलाई केवल एउटा निर्जीव ग्रहका रूपमा नभई, बिर्सिएका सभ्यता, प्राचीन सम्झना र लुकेका रहस्यहरूले भरिएको संसारका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ। यही दृष्टिकोणले पुस्तकलाई परम्परागत विज्ञान–कथाभन्दा फरक र विशिष्ट बनाएको छ।

यस कृतिको विशेष पक्ष भनेको भविष्यमुखी अन्तरिक्ष अन्वेषण र पौराणिक गहिराइबीचको सन्तुलित संयोजन हो। मंगल ग्रहको रातो बालुवामुनि लुकेको उन्नत सभ्यताको इतिहास, हराएका संसारहरूको संकेत, र लुकेका सत्यहरूको खोजले कथालाई अझ रोचक बनाएको छ। नर्थ, जम्बु र नर्म्स जस्ता सभ्यताहरू, साथै रहस्यमय कक्षीय स्टेशन HIKARI को प्रस्तुतिले पुस्तकको विश्व–निर्माणलाई अझ सशक्त बनाएको छ।

मुख्य पात्र डा. आर्या पटेलको जिज्ञासा र अनुसन्धानमार्फत कथा अघि बढ्दै जाँदा साइरस, सोनिका, कार्मिक, नोर्दा र रेनु जस्ता पात्रहरूले कथामा भावनात्मक तथा दार्शनिक गहिराइ थपेका छन्। यी पात्रहरूले मंगल ग्रहको संसारलाई केवल कल्पनामा सीमित नराखी जीवन्त अनुभवमा रूपान्तरण गरेका छन्।

उपन्यासले स्मृति, सत्य, शक्ति, शान्ति तथा सभ्यताको उत्थान र पतन जस्ता गहिरा विषयवस्तुलाई पनि समेटेको छ। स्फटिक शहरहरू, भूमिगत कक्षहरू, चम्किला जीवहरू र प्राचीन प्रविधिको चित्रणले पाठकको मनमा चलचित्र झैँ दृश्य निर्माण गर्छ।

यद्यपि केही स्थानमा पौराणिकता र दार्शनिक विचारहरूको गहिराइले कथाको गति केही सुस्त भएको अनुभूति हुन सक्छ, तर यसको मौलिकता, दृष्टिकोण र सिर्जनात्मक महत्वाकांक्षाले पुस्तकलाई स्मरणीय बनाएको छ।

समग्रमा, The Myth of Mars: Discovery of History — Volume 1 विज्ञान–कथा, मिथक, इतिहास र दर्शनलाई एकै सूत्रमा बाँध्ने साहसी, सिर्जनात्मक र प्रभावशाली साहित्यिक कृतिका रूपमा स्थापित भएको देखिन्छ।